Bij fauna gaat het om alle diersoorten in een gebied. In dit dossier ligt de focus op fauna in Nederland: van bekende soorten zoals wolf en vogels tot zeer kleine dieren zoals springstaarten. Je vindt hier bronnen over fauna in verschillende Nederlandse biotopen. Klik op ‘toon meer’ voor meer info over het voorkomen van soortgroepen.
Dossier
Fauna in Nederland
Begin hier
Fauna in Nederlandse biotopen
Drukfactoren en bedreigingen
Fauna staat onder druk door factoren als versnippering, intensief landgebruik, klimaatverandering, verstoring en exoten. Deze ontwikkelingen beïnvloeden leefgebieden en populaties. Daarnaast kunnen ze leiden tot een afname van soorten of conflicten in natuur- en landbouwgebieden.
Faunavriendelijk natuurbeheer
In het verleden werd fauna vaak gezien als een vanzelfsprekend resultaat van goed natuurbeheer. De aandacht lag vooral op het beheer van plantengemeenschappen en het behoud en herstel van bodem- en waterkwaliteit. Dieren kregen daarbij minder directe aandacht. Men ging ervan uit dat dieren vanzelf zouden komen als planten, bodem en water goed beheerd en in balans waren. Inzichten zijn inmiddels veranderd. Klik op “toon meer” voor meer informatie over faunagericht natuurbeheer.
Faunavriendelijke landbouw
In agrarische gebieden is de druk op fauna de afgelopen decennia toegenomen. Intensiever grondgebruik, grotere percelen, het verdwijnen van kleine landschapselementen en een afname van structuurvariatie hebben geleid tot minder geschikte leefgebieden. Hierdoor staan zowel algemene als kenmerkende soorten sterk onder druk. Tegelijkertijd groeit het inzicht dat fauna een belangrijke rol speelt in het functioneren van landbouwsystemen.
Monitoring van fauna in Nederland
Monitoring van fauna geeft inzicht in verspreiding, aantallen en veranderingen in populaties. Door gegevens uit landelijke systemen en nieuwe technieken ontstaat een steeds completer beeld van hoe soorten zich ontwikkelen in Nederlandse natuur- en landbouwgebieden.
Wet- en regelgeving
Veel activiteiten die fauna raken vallen onder een wettelijk kader. Sinds 1 januari 2024 zijn de regels voor soortenbescherming onderdeel van de Omgevingswet. Deze faunagerichte onderdelen van deze wet zijn gebaseerd op internationale verplichtingen uit de Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn en de verdragen van Bern en Bonn.
Uitdagingen in de omgang met fauna
Fauna kan verschillende uitdagingen met zich meebrengen, zoals risico’s van dierziekten, conflicten tussen wilde en gehouden dieren en spanningen met andere doelen, zoals natuurbeheer of landbouw. Inzicht in deze vraagstukken helpt om belangen zorgvuldig af te wegen.
Maatschappelijke dialoog rondom fauna
Faunabeheer roept vaak emoties op. Transparantie, uitleg over ecologische afwegingen, en betrokken stakeholders vergroten draagvlak en verminderen conflicten.