Maïstelers op zand- en lössgrond zijn in Nederland verplicht vanggewassen als nateelt in te zaaien. Het doel is dat die vanggewassen overtollige nutriënten opnemen en zo voorkomen dat nitraten uitspoelen naar grond- of oppervlaktewater. Maar voordat je in het voorjaar met een volgende teelt kunt beginnen, moet je die vanggewassen wel onderwerken. Boeren zetten daarvoor vaak glyfosaat in.

Glyfosaat

In de landbouw wordt glyfosaat als een veilig gewasbeschermingsmiddel beschouwd, maar tegelijkertijd is er veel maatschappelijke discussie over het middel. Met name de gele velden of oranje velden, die je ziet nadat vanggewassen bespoten zijn met glyfosaat, roepen soms heftige reacties op. 'Je kunt er de klok op gelijk zetten dat circa drie maanden na de 'zwartepietendiscussie' de discussie rondom de oranje velden van start gaat,' schrijft Niels van der Boom in maart 2019 in een column op Boerenbusiness. Vakblad Grondig laat in een artikel zien dat je die oranje akkers ook kunt voorkomen.

De inzet van glyfosaat heeft inderdaad voordelen voor akkerbouwers, zo wordt duidelijk in het artikel. Je kunt daarna het vanggewas probleemloos onderwerken. Bovendien komt de vertering van de gewasresten dan snel opgang, zodat de beschikbare stikstof weer op tijd vrijkomt voor een vervolggewas. Het systeem van doodspuiten met glyfosaat, daarna mest uitrijden met de cultivator en daarna ploegen is nu eenmaal een goedkope en bedrijfszekere oplossing, zegt onderzoeker Hilfred Huiting in het artikel.

Kerende grondbewerking

Maar er zijn ook alternatieve methoden. Je kunt vanggewassen op een mechanishe manier onderwerken, bijvoorbeeld met een kerende grondbewerking zoals ploegen. Maar dit mechanisch onderwerken vraagt veel aandacht. Je moet het op het juiste moment doen. Zeker in een nat voorjaar is het lastig. Soms is een extra bewerking nodig. Ook noemt het artikel de trage vertering van de gewasresten zodat stikstof pas in de zomer beschikbaar komt voor een vervolggewas. Voor maïs is dat soms te laat.

Wil je het vanggewas helemaal mechanisch onderwerken, dan is het zaak op tijd te beginnen. Een alternatieve mogelijkheid is om heel vroeg in het voorjaar, in februari, de groei van het vanggewas te stoppen met een bespuiting van Roundup in een lage dosering (1,5 liter Roundup per hectare). Het kan dan nog wel een maand duren voordat het vanggewas geel begint te kleuren.

Alternatieven voor oranje velden