In 2050 bestaat de wereldbevolking uit zo’n 10 miljard mensen. Het aandeel dat in steden leeft, zal dan gestegen zijn naar 68%. Het aantal grote steden met meer dan 10 miljoen inwoners neemt ook toe. Daarnaast zullen extreme weersomstandigheden zoals ernstige droogte, hoge temperaturen en hevige regenval door klimaatverandering vaker voorkomen. Dit heeft consequenties voor de voedselvoorziening in de toekomst.

Verkenning

Een belangrijk vraagstuk voor de toekomst is daarom hoe we in de toekomst iedereen in de stad kunnen blijven voorzien van voldoende en gezond voedsel. En hoe kunnen stedelijke gebieden zich wapenen tegen de gevolgen van klimaatverandering zoals hevige wateroverlast en extreme droogte? Hoe kunnen we efficiënt omgaan met onze hulpbronnen?

Voor een verkenning van deze vraagstukken hebben onderzoekers van Wageningen Economic Research een aanpak ontwikkeld: de Transition Support System (TSS)-aanpak. In die aanpak worden mogelijke toekomstpaden naar duurzame, voedselzekere en leefbare gebieden met verschillende betrokkenen verkend. Zo kun je tot gedragen en houdbare keuzes komen. Die aanpak kan aan beleidsmakers, bedrijfsleven en andere organisaties handvatten bieden om hun beleid aan te passen.

Vijf toekomstbeelden

Samen met de provincie Overijssel hebben de onderzoekers die TSS-aanpak gebruikt voor drie stedelijke gebieden in Overijssel: Zwolle, Deventer en de Twentse stedenband Almelo-Hengelo-Enschede. Er zijn interviews gehouden en expertsessies georganiseerd met diverse betrokkenen, zoals voedselproducenten, verwerkers, cateraars, retail-vertegenwoordigers en consumenten. Er werden ideale toekomstbeelden van het voedselsysteem in 2050 geformuleerd.

Uit die verkenning zijn vijf verschillende toekomstbeelden gedestilleerd. Zo is er een toekomstbeeld waarbij de regionale productie van voedsel voor de eigen regio centraal staat, een toekomstbeeld waarbij de consument overschakelt van een voedingspatroon met dierlijk eiwit naar plantaardig eiwit en een toekomstbeeld waarbij rekening is gehouden met de effecten van klimaatverandering op de voedselvoorziening.

Logistiek

De provincie Overijssel heeft met de resultaten van TSS-aanpak meer inzicht gekregen in de mogelijke effecten van verschillende toekomstbeelden over productie en consumptie van voedsel in Overijssel in 2050. Met name het belang van de logistiek in het voedselsysteem werd duidelijk, zo is te lezen in het rapport. Ook was de provincie verrast door de inzichten over consumptie en productie van ons voedsel in relatie tot de schijf van vijf.

Beeld duurzaam voedselsysteem voor 2050 in Overijssel