Water diep in de grond is warm. Pomp je dat water op, dan kun je het gebruiken voor verwarming. Dat is het idee van aardwarmte. In de Koekoekspolder, een glastuinbouwgebied bij IJsselmuiden, verwarmen vijf glastuinbouwbedrijven hun kassen met aardwarmte. Ze pompen op 1900 meter diep water op dat een temperatuur heeft van ongeveer 74 °C. Dat warme water wordt, nadat het is gezuiverd, verdeeld via een warmtenet van 1,7 kilometer.

Elke tuinder ontvangt zijn warmte via een warmtewisselaar. Het retourwater, dat is afgekoeld tot zo'n 35 °C, wordt weer afgevoerd naar de injectieput. Het project is zo interessant dat Vlaamse gemeentes, overheid en organisaties een bezoek brachten aan het aardwarmteproject in Overijssel. Het Vlaamse vakblad Management&Techniek bericht er over in het artikel 'Aardwarmte benutten in glastuinbouwgebied '.

Kennis

De Vlamingen verdiepten zich niet alleen in de technische aspecten, maar ook in de organisatie. Hoe hebben de Overijsselse glastuinders dat aangepakt? De tuinders hebben zelf in 2008 het initiatief genomen om hun kassen met aardwarmte te verwarmen. Daarvoor is een project gestart, er werd een projectleider aangesteld en ze richtten een vennootschap 'Aardwarmte' op. De tuinders zijn zowel aandeelhouder als klant van deze vennootschap. In 2012 werden de eerste drie bedrijven aangesloten op het warmtenet, onlangs is het uitgebreid.

Het project is gefinancierd door de tuinders, gemeente en provincie. De installatie leverde in 2015 178.000 GJ aan warmte. Daardoor werd 5.500.000 m³ gas bespaard en werd de CO2-emissie met 75% verminderd. Naast dat de installatie energie bespaart, levert het ook veel kennis op.

Duurzaam

Ook elders doen glastuinders evaring op met aardwarmte. Vakblad Onder Glas beschrijft in het artikel 'Het leergeld was hoog, maar we zouden het zo opnieuw doen' hoe potplantenkwekers Leon en Menno Ammerlaan in Pijnacker in 2010 een aardwarmtebron in gebruik namen. Na wat tegenslagen in het begin, hebben de broers het warmtenet geleidelijk aan uitgebreid. Drie teeltbedrijven, een nabijgelegen zwembad en sportcomplex, een middelbare school en 16 flats met 470 appartementen zijn nu aangesloten op het net.

De bedrijfsvoering is door deze installatie duurzaam. Het bedrijf voldoet aan de gebruiks- en emissienormen van 2020, zeggen de broers. Om dat duurzame karakter herkenbaar te maken hebben de gebroeders Ammerlaan een duurzaamheidslabel gelanceerd: 'Geo-Well'. Dat label staat voor duurzame, met behulp van aardwarmte geteelde potplanten, snijbloemen en groenten.

(Bron foto: Thinkstock)

Duurzame glastuinbouw met aardwarmte