Burgers willen best hun steentje bijdragen om een stad leefbaarder te maken, maar de praktijk is soms weerbarstig. Je kunt als overheid burgers helpen om het ze makkelijker te maken. Een overheid kan formele sturingsinsturmenten inzetten, zoals belastingen, regels, verboden en geboden. Maar het kan ook anders. Via informele sturingsinstrumenten kun je burgers verleiden om zich in te zetten voor meer circulariteit, gezondheid of voedselzekerheid.

Informele sturingsmechanismen

De brochure 'Inspiratie voor een leefbare stad', die is ontwikkeld door Wageningen Economic Research, gaat met name in op die informele sturingsinstrumenten. Die instrumenten maken geen gebruik van dwang, maar beïnvloeden burgers in hun keuze door gewenst gedrag te stimuleren. Dat kan bijvoorbeeld door het geven van subsidies, voorlichting of de inzet van communicatiecampagnes.

In de brochure worden sturingsmechanismen gebruikt die gebaseerd zijn op de gedragspsychologie. Er worden drie mechanismen onderscheiden: informeren, faciliteren of motiveren. Die sturingsmechanismen zijn aan de hand van voorbeelden uitgewerkt voor vier thema's: circulaire economie, voedsel, gezondheid en veerkracht.

Faciliteren

Wil je dat burgers kennis maken met duurzaam geteelde tomaten, dan moet je ze informeren, dachten Alfons en Henriëtte van den Hoek. Zij zetten de deuren van hun kas open en organiseerden rondleidingen en workshops. Je kunt ontwikkelingen ook stimuleren door burgers te faciliteren. Door een repair café mogelijk te maken, stimuleer je de ontwikkeling naar een circulaire economie.

Gezondheid van burgers stimuleer je door ze meer te laten bewegen. De gemeente Enschede motiveert burgers met hulp van de app SMART (Self-Motivated And Rewarded Travelling). Die app maakt gebruik van een spelelement. Mensen kunnen een zelf gekozen (groeps)uitdagingen aangaan en zo punten verdienen, die te verzilveren zijn.

De interactieve brochure met uitgewerkte voorbeelden is vrij beschikbaar

Een leefbare stad door burgers te betrekken