Grofweg zijn er twee belangrijke oorzaken voor bodemdaling. Door verlaging van het grondwaterpeil in veenweidegebieden wordt de veengrond geleidelijk aan afgebroken waardoor er bodemdaling plaatsvindt. En in stedelijke gebieden daalt de slappe veenbodem door bodemzetting. Door het gewicht van huizen en wegen wordt de bodem samengedrukt. Het gevolg is dat gebouwen, kabels, rioleringen en wegen beschadigd raken. En door verlaging van het landelijke gebied worden percelen steeds natter.

Afbraak veengrond

Het Nederlandse grondgebied bestaat voor 9% uit laagveen, zo is te lezen in het rapport 'Dalende bodems, stijgende kosten'. Omdat de melkveehouderij belang heeft bij een lage grondwaterstand, worden veel van deze gebieden gedraineerd, met als gevolg bodemdaling. Wanneer veengrond droog komt te liggen en in aanraking komt met zuurstof, wordt het geleidelijk afgebroken. Die afbraak zorgt voor een bodemdaling van gemiddeld 8 mm per jaar in het landelijk gebied. Die daling zorgt voor schade aan gebouwen, wegen, rioleringen, de uitstoot van CO₂ en achteruitgang van de natuur. Bovendien kunnen percelen zo laag komen te liggen dat landbouw onmogelijk wordt.

Vernatting

Vernatting van de veengronden kan de bodemdaling afremmen. Dat betekent aanpassing voor de landbouw, of het omvormen van landbouwgebieden naar natte natuur. Onderwaterdrainage, drainage waarbij de drains onder het slootpeil liggen kan helpen. In droge perioden zorgen die drains ervoor dat het land natter blijft. Door onderwaterdrainage kun je de uitstoot van CO₂ met een kwart verminderen, zo meldt het onderzoeksrapport.

Schade

Het Planbureau voor de Leefomgeving, de opsteller van het rapport, laat zien dat herstel door bodemdaling forse investeringen vraagt. De kosten van de bodemdaling voor het waterbeheer in de veenweidegebieden bedragen ongeveer € 200 miljoen over een periode van 40 jaar. De kosten voor onderhoud en herstel van de schade aan infrastructuur in stedelijk gebied kunnen oplopen tot € 5,2 miljard tot het jaar 2050, en voor landelijke gebieden tot zo € 1 miljard. Voor herstel van funderingen van woningen en bedrijven worden de kosten geschat op minstens €16 miljard in stedelijke gebieden en tot € 1 miljard in het landelijk gebied.

(Bron foto: Pixabay)

Forse schade door bodemdaling