Verschillen met 2018

In 2019 hebben nagenoeg alle bedrijven een lager fosfaatoverschot dan in 2018. Dat jaar was erg droog waardoor veel bedrijven een fosfaatoverschot boven de 0 kilgram fosfaat per hectare hadden. Ten opzichte van 2018 is alleen op bedrijf 7 het fosfaatoverschot toegenomen. Belangrijkste oorzaak van de stijging op dit bedrijf is dat de aanvoer van fosfaat uit krachtvoer en ‘kunstmest’ (fosfaat niet van dierlijke mest: zuivelslib) ten opzichte van 2018 is toegenomen. Op de bedrijven 14, 15 en 16 heeft in 2019 de grootste daling plaatsgevonden. Figuur 1 laat zien dat deze drie bedrijven het fosfaatoverschot met bijna 50 kilogram fosfaat hebben verlaagd ten opzichte van 2018. Op bedrijf 14 komt deze daling vooral door minder ruwvoer aanvoeren en geen dierlijke mest meer aanvoeren. Bedrijf 15 heeft in 2019 minder ruwvoer aangevoerd en meer ruwvoer afgevoerd ten opzichte van 2018. Het lagere overschot op bedrijf 16 komt ook door de betere ruwvoerpositie. Dit bedrijf heeft in 2019 fors minder ruwvoer aangevoerd dan in 2018. De drie bedrijven met de grootste daling van het fosfaatoverschot realiseerden allen in 2019 een fors hogere gewasopbrengst dan in 2018 zodat ze minder ruwvoer konden aankopen.

Aanvoer fosfaat

Op het gemiddelde Koeien & Kansen-bedrijf wordt per hectare ongeveer 80 kilogram fosfaat aangevoerd. Figuur 2 laat dit zien. Ruim 60% van de gemiddelde aanvoer van fosfaat komt uit krachtvoer en bijna 30% van de aangevoerde fosfaat komt uit ruwvoer. De aanvoer van dierlijke mest blijft beperkt tot ongeveer 8% van de fosfaataanvoer. Omdat bij derogatie geen fosfaatkunstmest mag worden aangevoerd is de aanvoer van fosfaat uit ‘kunstmest’ (niet dierlijke oorsprong) op het gemiddelde Koeien & Kansen-bedrijf verwaarloosbaar klein. Alleen bedrijf 7 heeft in 2019 fosfaat (zuivelslib) aangevoerd.

De meeste Koeien & Kansen-bedrijven voeren 70 tot 90 kilogram fosfaat per hectare aan. De bedrijven 4 en 13 zitten hier ruim boven. Bedrijf 4 heeft een intensieve bedrijfsvoering van meer dan 40.000 kg melk per hectare, dus per hectare is veel voer nodig om deze hoge intensiteit te realiseren. Op bedrijf 13 met een intensiteit van iets meer dan 21.000 kilogram melk per hectare komt de hoge aanvoer van fosfaat vooral door een hoge aanvoerpost van dierlijke mest. Dit bedrijf heeft in 2019 weliswaar nauwelijks dierlijke mest aangevoerd, maar heeft in 2019 wel fors ingeteerd op de voorraad dierlijke mest. De put was aan het eind van het jaar leger dan eind 2018. Deze post wordt in de bedrijfsbalans als aanvoerpost aangemerkt.

Op de bedrijven 8, 11 en De Marke werd in 2019 minder dan 55 kg fosfaat per hectare aangevoerd. Dit zijn extensieve bedrijven met maximaal 14.000 kilogram melk per hectare.

Geen fosfaatoverschot voor gemiddeld Koeien & Kansen-bedrijf in 2019