In Nederland bevinden zich ruim 100 miljoen kippen, 12 miljoen varkens en 4 miljoen runderen. Die veestapel lijkt redelijk stabiel, maar het aantal bedrijven neemt af. Bedrijven worden dus steeds groter. Omwonenden maken zich er zorgen over. Door uitbraken van de Q-koorts bij geiten in 2007 en 2011 en de vogelgriep bij pluimveebedrijven in 2003 en 2014, lijken die zorgen toe te nemen. Maar klopt dat ook?

Luchtwegklachten

Het RIVM heeft daarom in 2014 een onderzoek uitgevoerd, in december 2015 publiceerden ze het rapport ‘Veehouderij en gezondheid: update van kennis over werknemers en omwonenden’. Uit dat rapport blijkt dat bewoners rond veehouderij bedrijven wel vaker gezondheidsklachten hebben, maar dat astma en longziekten (COPD) juist minder vaak voorkomen bij mensen die dicht – minder dan 300 meter - bij een veehouderijbedrijf wonen. Veehouders, medewerkers en dierenartsen – die intensiever in aanraking komen met het vee – hebben wel een verhoogd risico op infectieziekten en vaker luchtwegklachten, zo blijkt uit literatuurstudies. Ze hoesten, geven slijm op, hebben last van kortademigheid en benauwdheid. Wat de exacte oorzaak is, is niet bekend. Micro-organismen, fijnstof en endotoxinen, stoffen die in de celwand van bacteriën zitten, kunnen een rol spelen bij de gezondheidsklachten.

Verhoogd risico

Er is te weinig bekend om wetenschappelijk onderbouwde uitspraken te doen over het infectierisico voor omwonenden, concludeert het rapport. Toch zijn er wel relaties te leggen tussen gezondheidsrisico’s en de nabijheid van veehouderijbedrijven. Omdat er veel gegevens zijn over de Q-koortsuitbraken in 2007 en 2011 is aangetoond dat omwonenden van melkgeit bedrijven hebben een hoger risico op infecties hebben. Uit huisartsgegevens komen aanwijzingen dat omwonenden van pluimveebedrijven vaker longontsteking hebben. En mensen die chronische luchtwegaandoeningen (COPD) hebben en dicht bij een veehouderijbedrijf wonen, hebben vaker last. Ze hebben luchtweginfecties, last van piepende ademhaling, of longontsteking.

Verder rapporteren de onderzoekers dat omwonenden soms andere klachten hebben. Klachten van maag en darmen (gastro-intestinale klachten), neurologische klachten of stressgerelateerde klachten. Die klachten kunnen ook samenhangen met geurhinder rond veehouderijbedrijven.

(Bron foto: Thinkstock)

Gezondheidsklachten rond veehouderijbedrijven