De Wet Natuurbescherming heeft als doel de Nederlandse natuurgebieden en kwetsbare planten en diersoorten te beschermen. De wet - die geldt vanaf januari 2017 - vervangt drie oudere wetten: de Flora- en Faunawet, de Boswet en de Natuurbeschermingswet. Deze wet schrijft voor dat iedereen een zorgplicht heeft voor kwetsbare natuur en voor het in het wild levende planten en dieren. Schade moet je zo veel mogelijk beperken. Zo zijn er een aantal verbodsbepalingen opgenomen zoals het verbod op het vangen of doden van wilde vogels, het verbod nesten te vernielen, eiren te rapen of planten te plukken. In de wet is ook een lijst met een aantal beschermde soorten genoemd.

Gedragscodes

Voor het onderhouden van natuur en landschap is het onvermijdelijk dat je werkzaamheden uitvoert die volgens de nieuwe wet niet mogen. Denk aan het kappen van bomen, het maaien van een vegetatie of het schonen van sloten. Je loopt tijdens die werkzaamheden de kans toch dieren en planten te beschadigen. Als uitvoerder kun je een ontheffing aanvragen.

Om het praktisch te houden zijn er gedragscodes ontwikkeld. Zo'n gedragscode beschrijft hoe je werkzaamheden kunt uitvoeren zonder beschermde dieren of planten te beschadigen of te verontrusten. Alle werkzaamheden die in een gedragscode worden genoemd, mogen worden uitgevoerd.

Er zijn verschillende gedragscodes beschikbaar voor onder meer natuurbeheerders, waterschappen, rijkswaterstaat, woningcorporaties en gemeenten. Je mag zo'n gedragscode gebruiken als die is goedgekeurd door het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Een overzicht vind je op de site van RVO.

Maatregelencatalogus

Voor gemeenten is er sinds december 2020 een nieuwe goedgekeurde gedragscode ‘Gedragscode soortbescherming gemeenten’. Die gedragscode geldt nu voor alle gemeenten. Voordien waren ver verschillende gemeenten die een eigen goedgekeurde gedragscode hanteerden. Die verschillende gedragscodes komen nu te vervallen. In een webinar van de vereniging Stadswerk op 19 januari licht Conny Crutzen van RVO toe wat er gewijzigd is in de nieuwe gedragscode. Zo is er nu een uitgebreide maatregelencatalogus openomen in de gedragscode met heel concrete richtlijnen.

De nieuwe gedragscode geldt tot 1 juni 2023. Rond die tijd zal een nieuwe gedragscode beschikbaar komen die getoetst is aan de nieuwe omgevingswet.

Goedgekeurde gedragscode natuurbescherming voor gemeenten