De Nederlandse waterbedrijven nemen jaarlijks zo'n duizend monster van het grondwater om te onderzoeken of er residuen van bestrijdingsmiddelen of metabolieten te vinden zijn. Regelmatig worden er rapporten gepubliceerd over die resultaten, soms van een deel van Nederland, maar informatie is soms versnipperd. Omdat het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) bij de beoordeling van bestrijdingsmiddelen meer gebruik wil maken van deze onderzoeksinformatie, is een Grondwateratlas ontwikkeld. Die grondwateratlas geeft een overzicht van alle meetresultaten die sinds 1990 in verschillende databases zijn opgenomen, Deze zomer is die Grondwateratlas gepubliceerd.

18.000 monsters

De Grondwateratlas werkt met een eenduidige lijst werkzame stoffen en metabolieten of omzettingsproducten van gewasbeschermingsmiddelen en biociden. Die lijst sluit aan bij de toelatingsdossiers van het CTGB. In de atlas vind je meetnetgegevens, veldwaarnemingen tijdens de bemonstering, informatie over de analyse in het lab en natuurlijk de meetresultaten. De atlas bevat nu ongeveer 18.000 monsters van de waterbedrijven, meldt vakblad H2O in het artikel 'Grondwateratlas voor bestrijdingsmiddelen gepubliceerd'. Het aantal monsters varieert tussen 400 en 1000 per jaar in de periode 1990-2016. Het aantal meetresultaten per monster neemt in de loop der jaren toe. Er zijn in de Grondwateratlas relatief weinig gegevens van vóór 1996 aanwezig.

Metabolieten

Dat de gegevens uit de atlas waardevol zijn, zie je bijvoorbeeld aan de meetgegevens van Brabant Water. Van de metingen in de periode 2005 - 2006 bevat ongeveer 1% van de monsters van deze organisatie residuen van bestrijdingsmiddelen, meestal ging dat metabolieten, omzettingsproducten van bestrijdingsmiddelen. Zo is in 20% van die monsters de stof BAM aangetoond, een metaboliet van het onkruidbestrijdingsmiddel dichlobenil.

Ondanks het feit dat dit onkruidbestrijdingsmiddel sinds 2009 niet meer is toegestaan, wordt het middel toch nog sporadisch gevonden in het grondwater. De metaboliet BAM wordt veel vaker aangetoond. De hoeveelheden zijn niet bedreigend, meldt vakblad H2O, maar het maakt wel duidelijk dat fysische en chemische processen traag zijn. Je hebt tijd nodig voordat je ziet of maatregelen effect hebben. Daarom is monitoring zo belangrijk. De Grondwateratlas maakt het zo mogelijk de toelatingsbeoordeling van bestrijdingsmiddelen verder te verfijnen en wetenschappelijk te onderbouwen aan de hand van meetresultaten.

Grondwateratlas

Je kunt de Grondatlas downloaden en installeren op een pc. In de handleiding van de Grondwateratlas, die je vind op de website, staat beschreven hoe de gebruiker een stof kan selecteren, de periode en diepte van bemonstering kan instellen, en meetnetten kan selecteren. De meetresultaten zijn te bekijken in tabel, grafiek of kaart. Je hebt ook de mogelijkheid om de brongegevens te exporteren.

(Bron foto: Pixabay)

Grondwateratlas bestrijdingsmiddelen beschikbaar