In het natuurbeheer hebben grote grazers zoals runderen, paarden of andere grazers een belangrijke rol gekregen. Begrazing van natuurgebieden leidt tot een gevarieerd half–open landschap met een grote soortenrijkdom. De gedachte is dat grote grazers van oorsprong thuishoren in ons landschap. Daarom worden soorten ingezet zoals Schotse hooglanders, galloways of koniks. Maar af en toe vinden er incidenten plaats bij confrontaties tussen bezoekers en die begrazers.

Risicofactoren

Uit het onderzoeksrapport 'Grote grazers, aanvaardbare risico's' blijkt dat er in Nederland afgelopen tien jaar vijftien ongevallen met letsel bekend zijn waarvoor een slachtoffer zich bij een ziekenhuis of EHBO-post moest melden. Gezien het aantal begrazingsprojecten en ontmoetingen tussen grote grazers en publiek is dit vrij gering, schrijven de onderzoekers. Maar ongevallen zijn onwenselijk. In het rapport en in een artikel in VNBL worden een aantal risicofactoren op een rij gezet.

Rustige kuddes

Beheerders zijn het er over eens dat er verschillen bestaan tussen de dieren. Sommige dieren zijn makkelijker in de omgang met het publiek dan anderen. Beheerders letten daarom op het gedrag van dieren. Een dier dat een te onrustig of te veel toenaderend gedrag vertoont, wordt door hen in de gaten gehouden of eventueel uit de kudde verwijderd. Zo ontstaan rustige kuddes die gewend zijn aan publiek.

Onverwachte ontmoetingen

Andere factoren die genoemd worden zijn honden, hardlopers, mountainbikers of ruiters. Uit het rapport blijkt dat een hardloper, mountainbiker of ruiter niet meer risico loopt dan een gewone wandelaar. Risicovoller zijn situaties waarin bezoekers in de buurt van een kudde opeens andere dingen doen dan gebruikelijk. Dat geldt ook voor honden. In terreinen waar hondeneigenaren vaak hun hond uitlaten, zijn de grazers er aan gewend.

Duidelijk is dat onverwachte ontmoetingen riskant zijn. Daarom leggen beheerders voeder- of drinkplaatsen verder weg van bezoekers en halen ze bosschages langs paden weg of verplaatsen toegangspoortjes.

Afstand

De belangrijkste risicofactor is een te geringe afstand. Alle terreinbeheerders adviseren een minimale afstand van 25 meter aan te houden. Van de 15 ongevallen bleek in 11 van de gevallen dat de bezoekers de grazers dichter dan de geadviseerde afstand benaderden. Het risicobewustzijn van bezoekers is soms niet groot. Ze zijn om verschillende redenen geneigd de risico's niet te zien en er niet naar te handelen. Daarom is meer aandacht nodig voor het verinnerlijken van de 'afstandsregels'.

(Bron foto: Pixabay)

Houd afstand bij grote grazers