Dat laatste stelt hovenier Willem Roozing die in permacultuur de oplossing ziet om duurzaam met de bodem -het fundament voor ons voedsel, water, wonen, et cetera- om te gaan. Volgens hem is dit ook een manier om alle 'veranderingen' het hoofd te bieden. Als voorbeeld noemt hij stadslandbouw: 'Mensen willen wonen in de stad, en daar gebruikmaken van lokale voedselvoorziening'.

Luie mensen

'In alle veranderingen ontbreekt naar mijn idee de hovenier. Die hoor en zie ik te weinig, terwijl hij een spilfunctie zou kunnen vervullen', vervolgt Roozing in het artikel Vijf vragen over permacultuur - Hovenier Willem Roozing licht toe. Om een spilfunctie te kunnen vervullen, is kennis in elk geval van belang. Zo blijkt ook uit het verhaal van Taco Blom. Geen hovenier, maar werkzaam geweest in onder meer de gangbare tuinbouw en boomverzorging. En tevens leraar.

In het artikel Innovaties op eigen kracht in Dynamisch Perspectief vertelt Blom hoe het permacultuur-avontuur voor hem begon. Hij hoorde iemand over permacultuur vertellen; 'dat het 'een methode voor luie mensen was', omdat je veel minder zou hoeven te doen. Ik dacht toen 'dat systeem kan nooit werken', maar was toch nieuwsgierig' [...] Het gaat om kijken, heel veel kijken. En zo weinig mogelijk doen'. Inmiddels runt Blom de 'eerste permacultuur-tuinderij met Demeterlicentie'.

Grondbewerkingstijden

In laatstgenoemd artikel doet ook Hans Bruinsma (1957), directeur van Stichting Agrikos, zijn verhaal. Hij bedacht een methode om een betere vruchtwisseling en een betere variëteiten- en rassenkeus te kunnen maken met ondersteunende grondbewerkingstijden. Bruinsma: 'Dit is gebaseerd op een 'elementair landbouwgewassensysteem', dat ik heb afgeleid van het viervoudige gewassensysteem van Maria Thun'. Bruinsma verrichte onderzoek en is overtuigd van zijn methode. Hij hoopt dat de toepassing op bedrijven functioneert als hij met pensioen gaat 'en dat ook scholen en universiteiten het hebben opgepakt'.

In de kinderschoenen

Zoals Bruinsma zoekt naar verfijning, zo zijn er velen. In een uitgave van het Vlaamse departement van Landbouw en Visserij -Permacultuur: een verkenning- is te lezen: 'In de wetenschap komt permacultuur weinig of niet aan bod. Dat maakt het moeilijk om de vinger te leggen op wat permacultuur precies is, omdat overal ter wereld de principes van permacultuur op een eigen manier worden toegepast'. In de uitgave wordt wel een definitie gegeven van permacultuur en is gezocht naar een afbakening van begrippen. Verder komen onder meer projecten (ook Nederlandse) aan bod, evenals steunmaatregelen.

(Bron foto: Thinkstock)

'Hovenier zou een spilfunctie kunnen vervullen'