Door klimaatverandering zullen steden meerdere keren per jaar te maken krijgen met wateroverlast door extreme neerslag die wordt afgewisseld met langere periodes van extreme droogte en hitte. Je kunt in steden er op anticiperen door meer ruimte voor groen te maken, door wadi's in te richten of door andere ruimtelijke oplossingen toe te passen. Op nieuwbouwlocaties of andere locaties voor stadsontwikkeling, zoals voormalige haven- en industriegebieden, is vaak veel ruimte beschikbaar voor het inpassen van dergelijke oplossingen. Maar in de historische binnenstad is die ruimte er vaak niet. Als je wat wilt doen, is het een kwestie van passen en meten.

Casestudies

In een verkennend onderzoek - dat is uitgevoerd door Stichting In Arcadië, Okra landschapsarchitecten en Wageningen University & Research - is gekeken wat er mogelijk is in de binnenstad van Utrecht. Het idee was dat aanpassingen in de singelstructuur van Utrecht mogelijk een rol kan spelen bij de beperking van hittstress, droogte en het stedelijk waterbeheer bij grote regenbuien. De onderzoekers hebben gekeken welke ontwerptools je er in kunt zetten.

Voor de verkenning zijn drie casestudies verricht: het stationsgebied bij de Catharijnesingel en het Moreelsepark, het binnenstedelijk gebied tussen de grachten en het gebied rondom de Maliebaan. Bij elke case werden diverse tools ingezet, zoals het reduceren van verharding, windblokkades wegnemen, geleiding van het hemelwater, opslag van regenwater, vergroenen van een plein of het toepassen van een wadi.

Klimaatadaptatie

Uit de studie blijkt dat de cultuurhistorische structuren veel potentie bieden als klimaatadaptieve dragers voor de historische binnenstad. Dat kan door aanpassing van de ondergrondse infrastructuur, door slimme beplantingsplannen waarmee je luchtstromen kunt sturen en het verlagen van de temperatuur door middel van schaduwwerking.

Met het onderzoek wilde het team laten zien welke praktijkinterventies mogelijk zijn. De verkenning kan de basis zijn voor een meer specifiek uit te werken strategie en voor locatiespcifieke interventies voor een klimaatadaptieve binnenstad.

Klimaatadaptieve binnenstad in Utrecht