Melk is een krachtig en veelzijdig hulpmiddel om de gezondheid en het management van melkkoeien te volgen en bij te sturen, aldus het vakblad Veeteelt. Daarom besteedt het vakblad dit jaar in serie van zeven artikelen aandacht aan 'Meerwarde uit melk'. Verschillende aspecten worden uitgelicht. De MPR-kengetallen (MPR: Melkproductieregistratie) geven waardevolle informatie over de uiergezondheid, het rantsoen of de vruchtbaarheid. Je kunt die informatie inzetten bij de fokkerij bijvoorbeeld.

Celgetal

Zo wordt in het eerste artikel 'Celgetal als basis voor mastitisaanpak' uierontsteking of mastitis onder de loep genomen. Mastitis is een van de meest voorkomende ziekten op een melkveebedrijf . De kostprijs van mastitis bedraagt gemiddeld zo'n 140 euro per koe per jaar, meldt het vakblad. Het celgetal, een van de parameters uit het melkonderzoek, zegt iets over uierbesmetting. Bij infecties van de uier, stijgt het aantal witte bloedcellen in de melk. Een hoog celgetal, meer dan 200.000 tot 300.000 cellen per milliliter melk, kan een aanwijzing zijn voor infectie.

Vetgehaltes

Andere kengetallen kunnen informatie geven over het rantsoen van kalveren. Voor de mpr-analyse worden melkmonsters onderzocht op vet, eiwit, lactose, ketose en celgetal. In het tweede artikel 'Rustige rantsoenwissels in en na de droogstand' wordt benadrukt dat een optimaal rantsoen tijdens de droogstand belangrijk is voor een goede start van de lactatieperiode. Vetgehaltes in de melk kunnen aanwijzingen geven over de gezondheidstoestand van dieren. Een hoog vetgehalte kan gezondheidsproblemen veroorzaken zoals verlaagde immuniteit, vruchtbaarheidsproblemen en slepende melkziekte. Door naar de mpr-kengetallen te kijken, kun je de gezondheid van de koeien en de melkproductie optimaliseren en het rantsoen aanpassen.

Ziektekiemen

De kengetallen kun je zelfs gebruiken voor fokkerijdoeleinden. Met een stieradviesprogramma (SAP), dat gebaseerd op mpr-kengetallen, bedrijfsinspectie of Digiklauw kun je de juiste stierkeuze bepalen, zo is te lezen in 'Stierkeuze bepaalt toekomst van het bedrijf', het vierde artikel in de serie. En er zou nog wel meer mogelijk zijn. In het vijfde artikel 'Onuitputtelĳke bron van informatie over dierziekten' beschrijft het vakblad hoe je bijvoorbeeld antistoffen of ziektekiemen van dierziekten als paratuberculose, leverbot of salmonella kunt opsporen.

DNA

In het artikel 'Melk zorgt voor stroom aan informatie over de koe', de laatste in de serie, beschrijft het vakblad dat je in de toekomst mogelijk nog meer informatie uit de melk kunt halen. Nu wordt het celgetal gemeten, maar je kun de cellen ook uitsplitsen in soorten cellen. Met de PCR-techniek kun je een snelle diagnose stellen. De PCR-techniek (Polymerase Chain Reaction of polymerase ketting reactie) is een techniek die gebaseerd is op detectie van het DNA van de kiem . En door te kijken naar de verhouding van verzadigde en onverzadigde vetzuren kun je iets zeggen over het rantsoen van de koe.

Aansluitend op de serie is er veel informatie te vinden op de website Meerwaardeuitmelk.

(Bron foto: Zuivel Werkt)

Meer informatie uit melk