Een circulaire economie staat voor een economisch systeem met gesloten kringlopen voor grondstoffen en producten. In de land- en tuinbouw liggen veel mogelijkheden om te werken aan een circulaire economie door reststoffen om te zetten in hoogwaardige producten zoals compost, veevoer, bioplastics of biobrandstoffen. Je kunt de circulaire economie op macroschaal benaderen, je kunt het ook op bedrijfsniveau doen.

Gesloten kringloop

Het rapport 'Back to basics? circulaire economie en landbouw', dat door de Vlaamse overheid is uitgebracht, beschrijft drie modellen voor de circulaire economie in de landbouw. Het eerste model is het kringloopbedrijfmodel, waarin een bedrijf zo veel mogelijk met een gesloten kringloop werkt. De focus ligt op voedselproductie. Het tweede model maakt gebruik van sectoroverschrijdende ketens als leverancier van grondstoffen. Het raakt aan de biobased economy, waar je restproducten opwaardeert. En in het derde model is het landbouwbedrijf als multifunctioneel bedrijf een schakel in een verstedelijkte circulaire omgeving. Het bedrijf werkt samen met verschillende actoren.

Mest

De meest in het oog springende afvalstroom waar je je op kunt richten, is mest. Vakblad Veeteelt bespreekt in het artikel 'Een circulaire economie in mest' de mogelijkheden om het mestoverschot te beperken. Als de veehouderij flink investeert in techniek en innovatie, zou de Nederlandse melkveehouderij binnen vijf tot tien jaar 'mestloos' kunnen zijn, aldus Aalt Dijkhuizen.

Raffinage

Door raffinage van mest, waarbij je de voedingsstoffen extraheert, kun je elke kilo mest optimaal benutten. Maar er zitten nog wel haken en ogen aan dat proces. Zo wordt mestconcentraat, het product dat ontstaat bij raffinage, nog niet erkend als kunstmest. Europarlementariër Jan Huitema verwacht dat dat op termijn wel mogelijk wordt. Het zou een stap dichterbij zijn naar een circulaire economie. Want nu zijn er bedrijven die mest moeten afvoeren vanwege de fosfaatnormen en kunstmest moeten aankopen om de bemesting rond te krijgen.

Toch is er scepsis. Melkveehouder Gerben Iemhof uit Radewijk denkt dat het niet eenvoudig is om een mestloze veehouderij te realiseren: het verwerken van mest tot een concentraat van mineralen kost nog steeds erg veel geld en er moet ook nog een markt voor zijn.

(Bron foto: Pixabay)

Mestverwerking voor een circulaire economie