Uit onderzoek dat de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) in 2014 en 2015 uitvoerde, blijkt dat producten die in Nederland en de EU geproduceerd zijn schoon zijn. Er worden maar zelden overschrijdingen gevonden worden van de wettelijke norm voor residuen van bestrijdingsmiddelen. Bij producten die uit niet EU-landen komen, vooral uit Zuidoost Azië, ligt de situatie anders. Dat blijkt uit het overzicht 'Residuen van gewasbeschermingsmiddelen op groente en fruit' dat onlangs verscheen. In de Nederlandse winkels voldoet 98 % van het fruit en groenten aan de wettelijke eisen, zo is te lezen in het rapport.

Wettelijke norm

De wettelijke eisen zijn gebaseerd op de Maximale Residu Limiet (MRL). Die MRL is een maat voor de maximale hoeveelheden van een bepaald gewasbeschermingsmiddel dat de consument mag binnenkrijgen zonder gevaar voor de gezondheid. Op EU-niveau bepalen de lidstaten gezamenlijk deze MRLs, en ze nemen daarbij zeer grote veiligheidsmarges in acht. Bij een overschrijding van de MRL wordt berekend of de gezondheidsnorm, de zogenaamde ARfD (Acute Reference Dose, de limiet voor kortdurende blootstelling) wordt overschreden. Daarnaast is er ADI (Acceptable Daily Intake) van belang, de limiet voor levenslange blootstelling. In de praktijk liggen veel MRL’s op een lager niveau dan vanuit gezondheidsoogpunt noodzakelijk is.

Overschrijdingen

De producten in Nederlandse winkels kun je daarom als veilig beschouwen. Toch vinden er overschrijdingen plaats van de normen. Producten uit Vietnam (22 %), Thailand (21 %), Suriname (19 %), China (16 %), Dominicaanse Republiek (15 %), Colombia (14 %), Turkije (12 %) en Egypte (10 %) hadden meer dan 10 % MRL-overschrijdingen. Daarom gaat de NVWA die producten komende periode vaker controleren bij de import. Voor deze producten wordt een streng EU importcontroleregime ingesteld.

Dat zo'n regime werkt, blijkt bijvoorbeeld uit het effect van extra controles op Chinese pomelo's, druiven uit Peru en bonen uit Kenia. Nadat de NVWA deze producten vaker ging controleren, bleek dat ze steeds vaker aan de wettelijke eisen gingen voldoen. De NVWA kondigt daarom aan dat het strenge EU-controleregime voor deze producten kan worden opgeheven.

Controle

De NVWA controleert de producten steekproefsgewijs. Jaarlijks controleren inspecteurs ongeveer 4.500 monsters groente en fruit. Wanneer er een overschrijding wordt aangetroffen, volgt een boete of waarschuwing. In sommige gevallen, bij import van buiten de EU, verbiedt de NVWA de invoer. In 2015 is er aanvullend een marktonderzoek uitgevoerd bij winkels en marktkramen waar risicoproducten en producten van mogelijk mindere kwaliteit een groot deel van het assortiment uitmaken. Daar werden niet meer overtredingen gevonden dan bij groothandels en supermarktketens.

De NVWA kondigt aan door te gaan met het huidige beleid: minder controle op producten uit Nederland en de EU-lidstaten en meer controle op groente en fruit van buiten de EU, met extra aandacht voor bepaalde landen en producten.

(Bron foto: Thinkstock)

Nederlands voedsel veilig door controle op bestrijdingsmiddelen