Uit het onderzoeksrapport 'Wie stuurt de herder' dat vorig jaar verscheen, blijkt dat de ruim 100 Nederlandse herders die heide beheren met een kudde van minimaal 250 ooien jaarlijks een exploitatietekort van 30.000 euro hebben. Raymond Schrijver, onderzoeker bij Wageningen Environmental Research (Alterra) en opsteller van dat rapport legt in vakblad Natuur Bos Landschap uit wat er aan de hand is in het artikel 'Duurzaam heidebeheer'. Door het tekort worden herders onderbetaald, stelt hij. Als je het uit rekent verdient een herder net iets meer dan het minimumloon van € 354,75 bij een 40-urige werkweek. Dat is veel lager dan het loon dat zij volgens de CAO-maatstaven zouden moeten ontvangen.

Cultureel erfgoed

Lage lonen in de agrarische sector komen vaker voor, stelt Schrijver. Maar anders dan een melkveehouder of akkerbouwer heeft een herder geen mogelijkheid vermogen op te zoeken. Bovendien verrichten herders belangrijke maatschappelijke diensten. Ze dragen bij aan het landschapsonderhoud, houden zeldzame huisdierrassen in stand en maken deel uit van levend cultureel erfgoed. De onderzoeker stelt dat een herziening van de vergoedingen in het kader van het Subsidiestelsel Natuur en Landschap (SNL) een oplossing kan bieden.

Kosten

Natuurlijk zijn er andere mogelijkheden voor heidebeheer dan het inzetten van gescheperde kuddes zoals kleinschalig plaggen in combinatie met gerasterd begrazen. Maar Schrijver denkt dat dit geen besparing oplevert. De kosten van een kudde bedraagt jaarlijks ongeveer € 450 per hectare. Begrazing in rasters is goedkoper € 131,05, maar dan is aanvulling met kleinschalig plaggen eens in de 20 jaar nodig (kosten € 5.671,00 per keer). Omgerekend kost dat samen zo'n € 541,04 per jaar, 20% duurder dan het inzetten van gescheperde begrazing.

Terreinbeheer

Schrijver pleit voor versterking van de rol van de schaapherder met zijn kudde in het terreinbeheer. Er is behoefte aan projecten met een positieve uitstraling naar de leefomgeving, zo schrijft hij, waarin mensen een ambacht uit kunnen voeren. Een herder en zijn kudde past dat goed in. Nu loopt hij te vaak vast in de onduidelijkheid en onzekerheid over de financiering van zijn activiteiten.

(Bron foto: Shutterstock)

Onderbetaalde schaapherders