Een kleine groep van enkele tientallen veehouderijen op of rond beschermde natuurgebieden veroorzaakt onevenredig veel stikstof op de natuur, schrijven onderzoeksjournalisten van het onderzoeksplatform Investico in artikelen in onder meer de Groene Amsterdammer en Trouw. De journalisten baseren die conclusie op basis van een analyse van gegevens van ruim negentienduizend veehouderijen. Ze doken in de vergunningenregisters van provincies en gebruikten de Aerius Calculator van het RIVM waarmee je kunt berekenen hoeveel stikstofdepositie een bedrijf veroorzaakt.

Piekbelasters

Uit die analyse blijkt dat sommige bedrijven piekbelasters zijn. Ze veroorzaken tot wel 61 keer meer stikstofuitstoot dan een gemiddelde veehouder. Die piekbelasters zijn verantwoordelijk voor honderden keren meer stikstofneerslag dan woning- en wegenbouwprojecten in dezelfde regio, die vanwege de stikstofbelasting nog steeds stil liggen. Als voorbeeld wordt een kalkoenenbedrijf op de Veluwe genoemd dat meer stikstof uitstoot dan wat alle Nederlandse automobilisten samen besparen met de verlaging van de maximumsnelheid tot 100 km/uur. Het sluiten van de meest vervuilende veehouderijen kan de noodzakelijke stikstofruimte bieden voor de bouw die dichtbij natuurgebieden nog steeds stil ligt, aldus de onderzoeksjournalisten.

Hoewel er sinds 2002 binnen een zone van minder dan 250 meter van een beschermd natuurgebied geen veestal meer gebouwd mag worden, zijn er nog steeds honderden bedrijven die zich in deze zone bevinden, waaronder 25 van die piekbelasters. Het probleem is - zo constateren de onderzoeksjournalisten - dat de overheid geen actief beleid voert om bedrijven uit te kopen. Veehouders moeten zich zelf aanmelden voor een opkoopregeling. De door Investico gepolste veehouders zeggen niet van plan te zijn deel te nemen aan een opkoopregeling. En een deel weet niet eens dat ze een 'piekbelaster' zijn.

Vrijwilligheid

Als reactie schrijft brancheorganisatie LTO in een persbericht dat de realiteit helaas een stuk complexer is dan wat uit de publicatie van de onderzoeksjournalisten blijkt. Waarom is er alleen naar de veehouderij gekeken? En als je zo'n piekbelaster uitkoopt, is dat dan een oplossing voor de vergunningverlening in een ander gebied? Ook onderzoeksjournalist Geesje Rotgers stelt kanttekeningen bij het onderzoek. In een bericht op Boerenbusiness schrijft ze dat dit typisch een voorbeeld is van een onderzoek waarbij de uitkomsten worden bepaald door de keuzes die je maakt.

De journalisten hadden ook de keuze kunnen maken om een biomassaverbrander te saneren, aldus Rotgers. Het verwijderen van een centrale is ook genoeg om voldoende stikstofruimte te creëeren. Investico had ook kunnen kiezen voor het doorrekenen van industriële stikstofbronnen rondom natuurgebieden in de westelijke helft van Nederland.

LTO schrijft dat het al langer bekend is dat er piekbelasters zijn. Er wordt al jaren in goed overleg met veehouders gewerkt aan een oplossing. Goed overleg met veehouders over hun keuzes over al dan niet innoveren, verplaatsen of stoppen op basis van vrijwilligheid is bovendien een stuk effectiever en sneller, stelt LTO.

(Bron foto: Shutterstock)

Piekbelasters veroorzaken veel stikstofuitstoot