Land groen houden

Vooral tegengestelde en ‘voortdurend veranderde beleidskaders’ is de agrarisch ondernemers een doorn in het oog. Een voorbeeld is de wettelijke regel dat normaalgesproken mais vóór 1 oktober van het land moet zijn en dat een vanggewas zoals gras of winterrogge moet zijn ingezaaid, om de uitspoeling van stikstof te verminderen. Zo’n specifieke regel vormt een keurslijf voor boeren; ondernemers zouden beter zelf kunnen beslissen hoe ze hun land groen houden, vindt Rli.

Het adviescollege wil dat de overheid transparant maakt wat de duurzaamheidseisen zijn voor verschillende soorten boerenbedrijven. Certificering zou er voor moeten zorgen dat op bedrijfsniveau inzichtelijk is welke stappen boeren nog moeten zetten richting verduurzaming.

Vrijheid en verantwoordelijkheid

Als boeren meer vrijheid en verantwoordelijkheid krijgen, is adequate handhaving des te belangrijker, vindt de Raad. Voor overheden is daarvoor -in meer of mindere mate- een rol weggelegd. ‘Het opleggen van sancties als een bedrijf zich niet aan de regels houdt, blijft een overheidsverantwoordelijkheid.’

Overheden als gemeentes, provincies of waterschappen zouden ook nadrukkelijker in de regio de landbouwtransitie vorm moeten geven. Boeren zouden betrokken moeten worden bij lokale maatregelen om bijvoorbeeld de waterstand te verhogen om droogte tegen te gaan of in te zetten op biodiversiteitsherstel.

Afzetkanalen vinden

Last but not least zijn de mogelijkheden om te verduurzamen ook afhankelijk van de mate waarin partijen in de voedselketen en consumenten meebewegen en boeren ondersteunen in de transitie naar duurzame bedrijfsmodellen. De rijksoverheid moet bevorderen dat kredietverstrekkers, inkoopcombinaties van supermarkten, afzetcoöperaties en ook de consument meer bijdragen aan het proces van verduurzaming, staat in het rapport.

‘Wanneer een boer overstapt naar een duurzaam bedrijfsmodel, betekent dit dat de ondernemer andere afzetkanalen moet vinden, technische aanpassingen moet doorvoeren in de productie en reële afnameprijzen moet zien te krijgen voor duurzame producten, met name bij de gangbare agrarische productieketens. Dit blijft een punt van aandacht.’

Nieuwe Boerenfamilie

In de tussentijd verenigen boeren en niet-boeren zich in de omslag naar duurzamer voedsel. Een van de voorbeelden is de nieuwe Boerenfamilie, in de zomer van 2021 gelanceerd door Food Hub. De bedoeling is dat mensen van buiten de agrarische sector ondersteuning bieden aan boeren en tuinders die op zoek zijn naar innovatiemogelijkheden binnen hun bedrijf.

Via een online platform worden boeren gekoppeld aan nieuwe ‘familieleden’ met allerlei soorten expertises, zoals ontwerpers, koks, bodemdeskundigen, financieel experts, juristen en ambtenaren. In gezamenlijkheid zoeken ze naar financiële mogelijkheden, naar partijen die de boer of tuinder kunnen ondersteunen. Samen werken ze aan een uitvoerbaar verdienmodel. Het motto is: voedsel is tenslotte van ons allemaal.

Rli: Boeren willen verduurzamen, maar hebben steuntje in de rug nodig

Onderwerp

Duurzame landbouw

Interessant voor

Groene sector