Tot voor kort stimuleerde de landelijke overheid kavelruil door een financiële vergoeding voor kosten of vrijstelling van een overdrachtsbelasting. Maar deze kavelruilsubsidie is na 2013 vervallen. En landelijke coördinatie van ruilverkaveling is er niet meer. Vanwege het gedecentraliseerde ruimtelijke-ordeningsbeleid zijn provincies verantwoordelijk voor ruilverkaveling. Provincies moeten vrijwillige kavelruil stimuleren, maar NAJK-bestuurslid Bart van der Hoog zegt in een artikel in vakblad Melkvee magazine dat dit beleid achter de feiten aanloopt. De ruilverkaveling stokt.

Provincies

In Overijssel werd nog de meeste grond verkaveld: van 2007 tot 2014 ongeveer 2000 hectare. Andere provincies kwamen veel lager uit: 300 hectaer in Gelderland, 760 hectare in Friesland, 330 hectare in Noord-Holland. Hoe de verkavelingssituatie op dit moment is, zie je op een de verkavelingskaart op de website 'Verkavelen voor groei' van LTO en het Kadaster. Volgens het Kadaster is de verkavelingssituatie in Limburg slecht en in de overige provincie en zandgebieden matig.

Versplinterde kavels

Met name in gebieden waar de melkveehouderij het meest geïntensiveerd is, is de verkaveling het meest versplinterd. Voor melkveehouders is dat lastig. Hoe groter de versplintering, hoe lastiger het is je koeien te laten weiden. Er zijn steeds meer bedrijven, aldus het vakblad, waar een fatsoenlijke huiskavel ontbreekt. Dat zorgt ervoor dat weidegang praktisch lastig is of hoge kosten met zich meebrengt. De versnippering ontstaat onder andere door de belangstelling vanuit akkerbouw en varkenshouderij voor grondaankoop. Voor akkerbouwers kan land op afstand een voordeel zijn omdat daar een andere grondsoort is.

Overheid

Wil de overheid weidegang stimuleren, dan zal die de verkaveling krachtig moeten stimuleren, aldus Van der Hoog. Met alleen vrijwillige kavelruil zal dat niet lukken. Zonder de inbreng van de overheid om bijvoorbeeld waterberging, natuur of infrastructuur te realiseren, heeft vrijwillige kavelruil weinig kans van slagen. Van der Hoog wil dat de politiek verplichte ruilverkaveling oplegt, dat is zinvoller dan verplichte weidegang. 'Door ruilverkaveling krachtiger te stimuleren, til je de agrarische sector als geheel naar een hoger niveau,' aldus de NAJK-bestuurder.

(Bron foto: Shutterstock)

Ruilverkaveling voor weidegang