Dit staat in het rapport Topsector Natuur – Volle kracht vooruit met uitvoering Europese natuurwetgeving. Aan de basis van het rapport ligt een soort 'Fitness Check', uitgevoerd door de Europese Commissie (EC) in alle 28 lidstaten. Geëvalueerd is -middels vragen aan betrokken instanties- wat de relevantie, efficiëntie en effectiviteit van de genoemde Europse richtlijnen is.

Zij zijn ook bevraagd over de samenhang met ander Europees beleid en over de toegevoegde waarde van een Europese aanpak. Naast de vragenlijst van de EC heeft de samensteller van het rapport, Bureau Ulucus, voor de Nederlandse check gebruik gemaakt van ander materiaal, zoals onderzoeken.

Cruciaal voor de mens

Uit het materiaal wordt geconcludeerd dat natuurbehoud cruciaal is voor het voortbestaan van de mens. Dit wordt onderbouwd met de Millennium Ecosystem Assessment (MEA) uit 2005. Dit zou hebben geleid tot brede erkenning van de maatschappelijke waarde van de natuur, uitgedrukt in 'ecosysteemdiensten' als regulatiediensten en culturele diensten.

Een quote van de EC, helemaal aan het begin van het rapport, onderstreept deze waarden. Hier wordt kortweg gesteld dat de kosten voor natuurbehoud (in het bijzonder voor het Natura 2000-netwerk) slechts een fractie zijn van wat de ecosysteemdiensten opleveren: € 5,8 miljoen versus € 200-300 miljoen op jaarbasis.

Conclusies en aanbevelingen

Verder is uit het materiaalonderzoek gebleken dat de Europese natuurdoelen in ons land nog lang niet behaald zijn. Veel natuur is verloren gegaan en de staat van soorten en hun leefgebieden in Nederland is slecht en lijdt onder de toenemende gevolgen van klimaatverandering. In het rapport is per sector te vinden wat de effecten zijn op de natuur, variërend van bouw tot jacht en recreatie. Gesteld wordt dat landbouw de grootste problemen veroorzaakt. Verdere conclusies zijn: 'natuurwetgeving effectief, mits goed uitgevoerd', 'natuurwetgeving stelt grenzen en biedt ruimte', 'beleid gebaat bij meer coherentie' en 'aanpassen bestaande natuurwetgeving vertragend en duur'.

De conclusies openen het venster naar diverse aanbevelingen. Zo wordt het herzien van bestaande natuurwetgeving gezien als tijdrovend en kapitaalvernietiging. Andere adviezen zijn: 'fundamenteel ander landbouwbeleid noodzakelijk', 'versnellen uitvoering bestaande natuurwetgeving', 'pro-actief stimuleren van een integrale aanpak' en 'coherent beleid onontbeerlijk'.

(Bron foto: Thinkstock [Soorten die enkele tientallen jaren nog algemeen waren, zoals de grutto op de foto, maar ook patrijs en veldleeuwerik, zijn de laatste jaren zeldzaam geworden)

Uitvoering Europese natuurwetgeving schiet tekort