Het Gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) van de Europese Unie werkt met vergroeningsmaatregelen. Agrarisch ondernemers komen in aanmerking voor financiële steun wanneer ze voldoen aan een aantal vergroeningsvoorwaarden. Zo kunnen ze akkerranden aanleggen of blijvend grasland in stand houden. De eerste pijler van het GLB is gericht op deze directe betalingen. Een tweede pijler richt zich op contracten voor Agrarisch natuur- en landschapsbeheer (ANLb).

Vergroening

Maar deze vergroeningsmaatregelen kosten veel geld en zijn niet erg effectief, schrijven onderzoekers van Wageningen Environmental Research in het onderzoeksrapport 'Verder vergroenen, verder verbreden'. De onderzoekers vinden dat de EU zich veel beter moet richten op de vraag wat de problemen zijn. Daar zou de vergroening van het GLB zich op moeten richten. Het gaat daarbij om duurzaam gebruik van hulpbronnen als bodem en water, klimaatverandering en behoud van biodiversiteit en landschap.

Opgaven

Je kunt bij duurzaam bodemgebruik denken aan het beperken van bodemverdichting, het versterken van bodemleven of het tegengaan van overbemesting. Voor een goede waterkwaliteit is het van belang dat emissie van bestrijdingsmiddelen en meststoffen beperkt wordt. Bij klimaatverandering kun je denken aan het vastleggen van CO2 in de bodem. En om biodiversiteit en landschap te behouden, kun je werken in projecten gericht op 'groenblauwe dooradering'. Daarbij gaat het om een netwerk van landschapselementen als watergangen met oevers, moerasjes en poelen, brede bermen of kleine bosjes in het agrarisch cultuurlandschap.

Collectieven

Om te werken aan effectieve vergroening zou je beter de huidige twee pijlers van het GLB los kunnen laten en de opgaven voor vergroening centraal moeten zetten. De onderzoekers zien een belangrijke rol voor een collectieve aanpak van die opgaven, zals dat nu ook in boerencollectieven voor agrarisch natuurbeheer gebeurt. Ze verwijzen daarbij ook naar het rapport 'Vergroening, agrarisch natuurbeheer en collectieven' van de koepelorganisatie Boerennatuur. Wil die aanpak slagen, dan moeten de organisates wel worden uitgebouwd en moet ze voldoende middelen tot hun beschikking krijgen.

(Bron foto: Fotowedstrijd Groen Kennisnet, foto Theo Rombout)

Vergroeningsmaatregelen Europees landbouwbeleid niet erg effectief