Aanleiding

Praktijkdocenten staan aan de lat om zelf onderwijs te maken. Vaak is dit een afweging tussen het zelf bij elkaar zoeken van kennismateriaal en het aanschaffen van kant en klare lespakketten. Hoewel de urgentie hoog is om stappen te maken binnen de blauw-groene transitie, geven onderwijsinstellingen aan dat het overgrote deel van deze kennis, in welke vorm ook, nog onvoldoende (of niet) beschikbaar is voor toepassing binnen het MBO- en vakopleidingen:

“Docenten in MBO en HBO moeten het lesmateriaal over blauw-groene klimaatadaptatie zelf bij elkaar zoeken op internet. Goede ‘up-to-date’ samengestelde lesmodules en -materiaal ontbreken” (Daan Hornman, nu RVB voorheen docent Bouwkunde Rijnijssel MBO, 2025).

De maatschappelijke urgentie komt voort uit de grote uitdagingen op vlak van klimaat, leefbaarheid en biodiversiteit voor de steden en dorpen. Door de toenemende verstedelijking in combinatie met de klimaatverandering wordt het werken aan oplossingen voor de genoemde uitdagingen steeds urgenter. Klimaatadaptief en biodivers groen kan sterk bijdragen aan een gezonde leef-, woon- en werkomgeving in de bebouwde omgeving.

Doel

Het doel is om de praktische geleerde lessen en de wetenschappelijke kennis toegankelijk te maken voor de brede praktijk. Uit onderzoek blijkt dat een goede integrale aanpak bij de gebiedsontwikkeling, -inrichting en -beheer effectief bijdraagt aan deze uitdagingen. In diverse publiek-private samenwerkingsprojecten zijn de afgelopen jaren veel nieuwe blauw-groene innovaties gedaan en is er veel wetenschappelijke kennis ontwikkeld over de wijze waarop groen kan bijdragen aan het aanpakken van deze stedelijke uitdagingen, waarin waardevolle praktijkinzichten zijn opgedaan. De volgende stap is om deze kennis naar de praktijk te brengen om de opschaling van functioneel groen te bevorderen en faciliteren.

Met dit project dragen we bij aan het naar de praktijk brengen van kennis gericht op het succesvol realiseren van klimaatadaptief stedelijk groen op het niveau van de straat, de kavel, het gebouw en het interieur. Succesvolle implementatie betreft alle ontwikkelingsfasen van ontwerp, aanleg en beheer. Uitgangspunt daarbij is dat bij effectieve stedelijke vergroening functies worden geïntegreerd die bijdragen aan meerdere maatschappelijke doelen, zoals de energietransitie, gezondheid, waterkwaliteit en natuurinclusiviteit. Die integrale visie op de oplossingen is ook essentieel in de financiering daarvan.

Beoogde resultaten

Het project werkt toe naar 9 concrete complete kennismodules die in de praktijk, masterclasses voor professionals en het onderwijs op verschillende niveaus, en in praktijkopleidingen, als basis gebruikt kunnen worden. Op deze wijze is de kennis vrij toepasbaar en toegankelijk om in praktijkonderwijs te implementeren. Iedere kennismodule bestaat uit:

Een kennispakket met geschreven samenvattingen en verwijzingen naar praktisch bruikbare en deelbare bronnen (video’s, rapportages, afbeeldingen, presentaties, kennishouders)
Ca. 4-6 professioneel gemaakte relevante kennisclips van ieder ca. 5 minuten.

In overleg met alle consortiumpartners zijn de volgende kennismodules geïdentificeerd:

Functionele ecosystemen voor een leefbare toekomst (inleidende kennismodule over verschillende ecosysteem voordelen door functioneel groen zoals meer biodiversiteit, hittebeperking, waterbeheer, gezondheidsvoordelen etc.)
Groen als stedelijk waterbeheerder
Biodiversiteit in de stad
Multifunctionele daken, functies en aandachtspunten
De 'Dakladder': stappenplan naar multifunctionele daken
Functionele stadsbomen
Bomen van de toekomst (toekomstbestendige boomsoorten en gezonde bomen in kademuren)
Groene gevels
Indoor groen: effect op de 'binnenmens'

Partners

AgriHolland, Koninklijke VHG, Cumela, TVVL, BDA Dakadvies (NDP), WENR, TVVL Vereniging voor Mens en Techniek, KAN bouwen, Koninklijke Vereniging Stadswerk Nederland, Rijksvastgoedbedrijf.

De Groene Normaal – Multifunctioneel Groen als standaard voor een klimaatadaptieve en natuurinclusieve leefomgeving (KOM25004)

Projectstatus

Lopend

Looptijd

Regio

Nederland

Thema

Openbaar groen, openbare ruimte

Projectregeling

KOM_M3_Gebiedsinrichting-en-water